logo

μνήμη Στέφανου Ματθία

Η πειθαρχική (ενδεχομένως και ποινική) δίωξη κατά του ανακριτή Ζαγοριανού της υπόθεσης Siemens για παράβαση καθήκοντος και κατάχρηση εξουσίας κλείνει το πρώτο κεφάλαιο μίας ακόμη επώδυνης ιστορίας της ελληνικής δικαιοσύνης. Ας κωδικοποιήσουμε τα πρώτα συμπεράσματα.

1. Η ελληνική δικαιοσύνη, όταν αξιολογείται εκτός συνόρων, αποδεικνύεται ότι δεν πληρεί τις προδιαγραφές που επιτάσσει για ένα σύγχρονο κράτος δικαίου η υπερεθνική νομοθεσία. Στη μακρόχρονη αρνητική βαθμολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και των δικαιοδοτικών οργάνων της Ευρωπαϊκής `Ενωσης (ΔΕΚ) προστίθεται τώρα και η μειωτική κρίση του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η κρίση του για τη μη διασφάλιση συνθηκών δίκαιης δίκης στη χώρα μας θα την στιγματίζει για πολλά χρόνια και η νομολογία Χριστοφοράκου θα επανέρχεται στη νομική επικαιρότητα σε κάθε παρόμοια υπόθεση.

2. Αποδείχθηκε για άλλη μία φορά ότι η ανακριτική διαδικασία κυριαρχείται από τις απαιτήσεις κοντόφθαλμων σκοπιμοτήτων που χειραγωγούν την αναζήτηση και την ορθή αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού. Μοιραία συνέπεια της χειραγώγησης είναι η προσβολή θεμελιωδών δικαιωμάτων του κατηγορούμενου.

3. Διαφάνηκε ότι απαιτείται πλέον μια βαθιά τομή στην ποινική δικονομία, έτσι ώστε η ποινική δίκη, ιδίως στο προδικαστικό στάδιο, να αποκτήσει πολλές ταχύτητες και κατά περίπτωση διαφοροποιημένη ισχύ. Δεν είναι δυνατό με τα ίδια νομικά εργαλεία και την ίδια υλική και τεχνοκρατική υποστήριξη οι ίδιοι δικαστές να αντιμετωπίζουν εντός του συνήθους φόρτου και της καθιερωμένης νοοτροπίας ταυτόχρονα υποθέσεις τρέχουσες και υποθέσεις σύνθετες και επίπονες.

4. Αποκαλύφθηκε, τέλος, ότι ο δικαστικός συνδικαλισμός οφείλει να απογαλακτιστεί και να προσαρμοστεί στη μετά Σανιδά εποχή εγκαταλείποντας το ρόλο του στρατευμένου συνήγορου του ελληνικού δικαιοδοτικού μηχανισμού. Η θέση της `Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων (ΕΔΕ), δηλαδή της αντιπροσωπευτικότερης δικαστικής οργάνωσης, ότι η ακύρωση των παράνομων διατάξεων του ανακριτή Ζαγοριανού με βουλεύματα των αρμόδιων δικαστικών συμβουλίων αρκεί για να επιβεβαιωθούν συνθήκες δίκαιης δίκης, την εκθέτει ανεπανόρθωτα. Η έκθεση επιτείνεται, όταν η θέση αυτή συνυπάρχει με την ηχηρή της σιωπή για την απροκάλυπτη προσπάθεια του πρώην Εισαγγελέα Σανιδά να ανατραπούν τα ακυρωτικά βουλεύματα με νεότερα του Συμβουλίου Εφετών, καθώς και με την απουσία τοποθέτησης για την πειθαρχική δίωξη του ανακριτή.

Στα αυτονόητα, τώρα, «δια ταύτα»: Η εικόνα της ελληνικής δικαιοσύνης βρίσκεται σε πλήρη αντιστοιχία με την υπόλοιπη παρακμή της χώρας. Από την άλλη, το έργο κορυφαίων εκπροσώπων της Ελληνικής Δημοκρατίας σε διεθνή δικαιοδοτικά και ανεξάρτητα όργανα (του Β. Σκουρή ως προέδρου του ΔΕΚ, του Χρ. Ροζάκη ως αντιπροέδρου του ΕΔΔΑ και του Ν. Διαμαντούρου ως Ευρωπαίου Μεσολαβητή), πέρα από την υπενθύμιση μιας άλλης Ελλάδας, που τελευταία δεν μοιάζει τόσο μακρινή, δείχνει ότι η παρακμή είναι αναστρέψιμη. Αρκεί με κατάλληλες θεσμικές παρεμβάσεις να επανακτηθεί χώρος για το ανεξάρτητο φρόνημα, την εξωστρέφεια και τη στέρεη επιστημονική κατάρτιση.

Advertisements