Διάβασα την είδηση* για το θάνατο του Καπετάν Κεμάλ και ξανάπιασα τη μισοτελειωμένη σημείωση που είχα κρατήσει όταν είδα το ντοκιμαντέρ για τη ζωή του («Καπετάν Κεμάλ», σκηνοθεσία Κυριακή Μάλαμα, σενάριο Φανή Τουπαλγίκη).

Μιλώντας στην κάμερα ο Κεμάλ σε κάποια αποστροφή του λόγου του αναφέρεται στην πολυεθνικότητα της αντάρτικης ομάδας που διοικούσε (`Ελληνες, Πομάκοι, Τούρκοι, Βλάχοι και Ρομά μαζί) κι εξιστορεί μ` έναν πολύ ζεστό χαμόγελο τα πειράγματα που αντάλλαζαν μεταξύ τους οι συμπολεμιστές. `Ενας `Ελληνας αντάρτης τού λέει ότι γι` αυτόν δεν τέλειωσε ακόμη η τουρκοκρατία, αφού βρίσκεται υπό τις διαταγές Τούρκου καπετάνιου. Μετά αν και τραγουδάνε μαζί για την Κόκκινη Μηλιά, ο Κεμάλ τον απειλεί ότι θα πάθει ό,τι παθαίναν κάποτε οι ραγιάδες. Η διήγησή του τελειώνει με ό,τι πιο εύστοχο (το παραθέτω όπως το θμάμαι): «τα καλαμπούρια χρειάζονται δημοκρατία κι εμείς τότε είχαμε δημοκρατία –γι` αυτό ανεχόμασταν τα πειράγματα».

`Ερχομαι στο σήμερα. Τι συμπέρασμα άραγε μπορεί να βγάλει κανείς για τη δημοκρατία μας με «μονάδα μέτρησης» την κατανόηση ή, έστω, την ανοχή στο χιούμορ;

—-

* » Την τελευταία του πνοή άφησε ο Τούρκος μαρξιστής πολιτικός και διανοούμενος Μιχρί Μπελί, γνωστός ως Καπετάν Κεμάλ. Γεννημένος το 1915 στη Συληβρία της Ανατολικής Θράκης, ο Μιχρί Μπελί πολέμησε στο πλάι των ανταρτών του Δημοκρατικού Στρατού στη διάρκεια του Εμφυλίου. Από εθνικιστής και εχθρός των Ελλήνων στην περίοδο του ελληνοτουρκικού πολέμου (1919-1922), άρχισε να βλέπει τα πράγματα διαφορετικά με την επίσκεψή του στην Ελλάδα, το 1930, ως μέλος μιας ομάδας Τούρκων, στην τότε προσπάθεια Βενιζέλου και Ατατούρκ για σύσφιγξη των ελληνοτουρικών σχέσεων.

Στη συνέχεια ταξίδεψε για σπουδές στην Αμερική και κατά την περίοδο του κραχ στρατεύτηκε στο αμερικανικό κομμουνιστικό κόμμα. Εγκαταλείποντας την Αμερική, ο Μπελί πέρασε, το 1947, παράνομα στη Θράκη, μέσω Σόφιας, για να ενταχθεί στον Δημοκρατικό Στρατό. Ανέλαβε την αρχηγεία ενός τάγματος 500 ανταρτών (Μουσουλμάνων, Πομάκων και Ελλήνων). Μέχρι το 1949, ο Καπετάν Κεμάλ πολεμούσε και διηύθυνε την κομμουνιστική εφημερίδα «Αγώνας» στην τουρκική γλώσσα.

Επέστρεψε στην Τουρκία και φυλακίστηκε, ενώ αργότερα αυτοεξορίστηκε μέχρι που πριν από μερικά χρόνια επέστρεψε ελεύθερος πια, στη χώρα του. Πέθανε στην Κωνσταντινούπολη.» (Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 17.8.2011 -περισσότερα http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=302175)

Advertisements