656Ομιλία στη παρουσίαση του βιβλίου του «Στο ρίσκο της κρίσης. Στρατηγικές της Αριστεράς των δικαιωμάτων» (εκδ. Αλεξάνδρεια)
Θεσσαλονίκη 20.12.2013, βιβλιοπωλείο ΒιβλιοΡΥΘΜΟΣ*

Βρεθήκαμε για να συστήσουμε ένα πολιτικό βιβλίο και να μιλήσουμε για πολιτική.
Αφήνω τους προλόγους για το τέλος και μπαίνω στην ουσία: Ο Δημήτρης έγραψε το βιβλίο του με δύο αγωνίες: Η πρώτη είναι πώς η αριστερά θα κερδίσει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση και η δεύτερη είναι πώς δεν θα καταρρεύσει ασκώντας εξουσία.
`Ηδη η ορολογία προδίδει την τακτική που θέτει στην υπηρεσία της στρατηγικής του αγωνίας. Μιλά για την Αριστερά και όχι για τον ΣΥΡΙΖΑ μόλο που δεν κρύβει τη συμπόρευσή του μ` αυτόν. Συστήνει δηλαδή χωρίς περιστροφές πολιτικές ευρύτερων συμμαχιών τόσο για το πριν όσο και για το μετά.
Αξίζει να δούμε την τόλμη με την οποία ανοίγει τη συζήτηση.
Παίρνει δύο «τζιζ» για την αριστερά έννοιες, τις μεταρρυθμίσεις και την ασφάλεια, και με θάρρος τις τοποθετεί στην καρδιά της αριστερής ατζέντας, χωρίς να μένει στα εύκολα διαδικαστικά ευχολόγια περί διαλόγου. Αντίθετα προτείνει θέσεις συμβιβασμού και συμπόρευσης. Στέκομαι στις μεταρρυθμίσεις.
Ο Δημήτρης εισάγει δύο θέσεις.
Η πρώτη είναι ο διαχωρισμός του δικαιώματος από το κεκτημένο και όλοι καταλαβαίνουμε τι εννοεί. Εμένα μου αρέσει και λεκτικά: το δικαίωμα είναι μία διαρκής διεκδίκηση, μία έννοια δυναμική, σε αντίθεση με τη στατικότητα της κτήσης και τη βαρβαρότητας της κατάκτησης. Και πάλι είναι σαφής: πρέπει να αναζητήσουμε το περιεχόμενο της νέας μεταμνημονιακής λιτότητας και κλείνει το μάτι στην έννοια της δίκαιης λιτότητας που εισηγείται ο έτερος φίλος Μάνος Ματσαγγάνης. `Αρα, με γνώμονα την αλληλεγγύη των αδύναμων, θα θυσιαστούν κεκτημένα για να εξασφαλιστεί το ισοδύναμο σε δικαιώματα. Συμφωνώ και επαυξάνω. Αυτή η αναδιανομή νομιμοποιεί και δικαιώνει τη υπεράσπιση κοινωνικών δικαιωμάτων και την υπεράσπιση του πλούτου που πρέπει να παραμείνει στη δημόσια κυριότητα, αλλά συγχρόνως πρέπει και να αφαιρεθεί από την ιδιοτελή νομή του απαξιωμένου πολιτικού και συνδικαλιστικού προσωπικού.
Η δεύτερη θέση είναι εξίσου προκλητική. Πρέπει, λέει, να αναζητήσουμε το περιεχόμενου ενός κρίσιμου 20% που διαστρέφει τη μεταρρυθμιστική πορεία της χώρας, που ακόμη και ορθές επί της αρχής πολιτικές τις καταντά εξουθενωτικές για τους πολίτες και αναποτελεσματικές για τη διοίκηση.
Ο Δημήτρης αποδίδει τη διαστροφή σε ένα νεοφιλελεύθερο ισοπεδωτικό σχέδιο. Δεν συμμερίζομαι πλήρως την ένταση αυτής της θέσης. Η δική μου γνώμη είναι ότι η διαστρέβλωση οφείλεται σε όχι ευκαταφρόνητο βαθμό στο πελατειακό βάρος και τη διαφθορά που φέρει ένα πολιτικό προσωπικό, το οποίο καλείται να μεταρρυθμίσει κάτι που το ίδιο έφτιαξε και εντός του οποίου εξετράφη. Αυτή είναι η αιτία των οριζόντιων μέτρων, με τα οποία τελειώνει διαδικαστικά και απαξιώνεται ουσιαστικά κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια.
`Οσα προηγήθηκαν εξηγούν και μία άλλη πεποίθησή μου. Ο Δημήτρης σπάνια αυτοσυστήνεται ως νομικός. Επιτρέψτε μου όμως να πω ότι είναι από τους λίγους που υπερασπίζονται την τιμή της επιστήμης του συνταγματικού δικαίου στη χώρα. Γι αυτό έχει ιδιαίτερη αξία το κεφάλαιο του βιβλίου που αναφέρεται στο συνταγματικό βερμπαλισμό. Εκεί δείχνει πόσο δημιουργικά έχει ενσωματώσει στη σκέψη του τη διδασκαλία του Μάνεση προτείνοντας την υπεράσπιση του ισχύοντος συντάγματος τόσο έναντι της παραβίασής του από την κυβερνητική πολιτική όσο και έναντι της εξ αριστερών απαξίωσής του που περιέχεται στο δήθεν επαναστατικό αίτημα για ένα νέο σύνταγμα. Δεν επεκτείνομαι γιατί το θέμα ανήκει στην Ιφιγένεια Καμτσίδου. `Αλλωστε τα όρια αυτού του βερμπαλισμού, για τον οποίο ο Δημήτρης μίλησε έγκαιρα, εμφανίστηκαν πρόσφατα στις οθόνες μας υπό τη μορφή του Κατρουγκάλου σε εκπομπή του Πρετεντέρη. Προσθέτω μόνο ότι, μαζί με τον τρέχοντα βερμπαλισμό και δικαστικό ακτιβισμό, αξίζει να ξαναδούμε κριτικά τη συνταγματική νομολογία της εποχής των παχέων αγελάδων, όταν τα στοιχειώδη της κοινωνικής αλληλεγγύης (ΛΑΦΚΑ, πλαφόν στα εφάπαξ κλπ, όλα θεσμικές πρωτοβουλίες της επάρατης για το Δημήτρη κεντροαριστεράς) κρίνονταν αντισυνταγματικά.
Κλείνω με τον πρόλογο που έπρεπε να προηγηθεί. Ο Δημήτρης ξεχωρίζει γιατί ξέρει να ενώνει και όχι να συγκολλά. Ξέρει όχι μόνο να βρίσκει τους κοινούς τόπους αλλά και να στρατολογεί σε κοινές δράσεις. Ξέρει να μετουσιώνει τις ιδέες σε υλοποιήσιμους στόχους. Δεν περιφρονεί τις μικρές νίκες γιατί ξέρει να τις εντάσσει στο συνολικό σχέδιο.
Το βιβλίο του συμπυκνώνει αυτές ακριβώς τις αρετές και γι` αυτό τον ευχαριστώ που με κάλεσε να το παρουσιάσω.
Ευχαριστώ επίσης όλες και όλους εσάς!

* Στην ίδια εκδήλωση για το βιβλίο κατά σειρά μίλησαν οι Ιφιγένεια Καμτσίδου, Μιχάλης Μπαρτζίδης και Γεράσιμος Βώκος. Η παρουσίαση έκλεισε με τις παρατηρήσεις του συγγραφέα.