πολιτισμός


13218001Το 2015 αφιερώθηκε στη μνήμη του Μανόλη Αναγνωστάκη με αφορμή τα δέκα χρόνια από το θάνατο του. Το αποχαιρετώ με ένα δικό μου κείμενο του 2005. Είχε δημοσιευτεί στη Μακεδονία στις 14.8.2005 με τον τίτλο «Σεμπρούν και Αναγνωστάκης».

Τον Αύγουστο, που «δεν υπάρχουν ειδήσεις», οι εφημερίδες συνηθίζουν να φιλοξενούν τις βιβλιοφιλικές προσεγγίσεις των συνεργατών τους. `Ετσι και οι σημερινές σκέψεις έχουν αφορμή το τελευταίο μυθιστόρημα του Χόρχε Σεμπρούν «Είκοσι χρόνια και μια μέρα». `Αθελα, η ανάγνωσή του οδήγησε στον Μανόλη Αναγνωστάκη και τα λόγια του, που -θέλοντας και μη- θυμηθήκαμε διαβάζοντας κι ακούγοντάς τα σε λογιών λογιών επικήδειους στην αρχή του καλοκαιριού. Οι δυο τους μοιάζουν να ζουν βίους εντυπωσιακά παράλληλους: είναι συνομήλικοι (ο ΧΣ γεννήθηκε το 1923, ο ΜΑ το 1925), συμμετέχουν στην αντιφασιστική πάλη, εντάσσονται αντίστοιχα στο ισπανικό και το ελληνικό κομμουνιστικό κόμμα, μοιράζονται από την ίδια μεριά την εμπειρία του εμφύλιου πολέμου και του αντιδικτατορικού αγώνα και, κυρίως, διατηρούν ανεξίτηλο αμφότεροι (αν και μη Εβραίοι) το σημάδι του ολοκαυτώματος και το βίωμα μιας απροσδόκητης επιβίωσης (από τον εγκλεισμό σε ναζιστικό στρατόπεδο ο πρώτος, από τη θανατική του καταδίκη στα εμφυλιακά χρόνια ο δεύτερος). Ο Σεμπρούν, μάλιστα, συχνά υπενθυμίζει ότι η απώλεια των Εβραίων της Θεσσαλονίκης (Εβραίων και του Αναγνωστάκη) είναι μια απώλεια του ισπανικού πολιτισμού. Το 1964 ο Σεμπρούν διαγράφεται από το ισπανικό ΚΚ. Την ίδια χρονιά ο Αναγνωστάκης (επίσης διαγραμμένος), χωρίς ποτέ να αποστασιοποιείται από την αριστερά, ενθαρρύνει την άτυπη «γραμμή» εκλογικής στήριξης της `Ενωσης Κέντρου στις άγονες για την αριστερά εκλογικές περιφέρειες. 

            Ο παράλληλος βίος διαρκεί μέχρι τα εξήντα τους. Ο Αναγνωστάκης σιωπά λογοτεχνικά το 1983 εκδίδοντας ιδιωτικά σε 100 αντίτυπα το «ΥΓ» του (είναι τόσο ολιγόλογες οι φράσεις του, που σήμερα θα τις κυκλοφορούσε με SMS) και πολιτικά ελάχιστα χρόνια μετά. Αντίθετα, ο Σεμπρούν δεν έχει σταματατήσει μέχρι σήμερα ούτε τη λογοτεχνία ούτε την πολιτική. Το τελευταίο του μυθιστόρημα είναι προπέρσινο, το 1988 έγινε υπουργός πολιτισμού της ισπανικής σοσιαλιστικής κυβέρνησης, ενώ φέτος τοποθετήθηκε μαχητικά υπέρ του Ευρωπαϊκού Συντάγματος στο πλευρό των Γάλλων υποστηρικτών του.

            Πολλοί μίλησαν με ηχηρό τρόπο για την σιωπή του Αναγνωστάκη ερμηνεύοντάς την ως «εύγλωττη» συνηγορία των σημερινών τους επιλογών. Λιγότεροι προσπάθησαν να την αποκωδικοποιήσουν. Συμμερίζομαι την άποψη ότι η σιωπή του Αναγνωστάκη αποτελεί αποστράτευση μετά το τέλος δύο σημαντικών αποστολών: αφενός, του ανανεωτικού εγχειρήματος του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος -εγχείρημα το οποίο, δικαιωμένο, απλώς έκλεισε τον κύκλο του μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού- και, αφετέρου, του εκδημοκρατισμού του ελληνικού πολιτικού συστήματος, ο οποίος αναμφίβολα ολοκληρώθηκε με τη μεταπολιτευτική δημοκρατία. Αντίθετα με τον Σεμπρούν, ο Αναγνωστάκης δεν στρατεύτηκε σε καμιά καινούργια αποστολή. Ούτε σ` αυτές κάποιων παλιών συντρόφων του, που τώρα μάχονται κατά της παγκοσμιοποίησης, υπέρ της ενότητας της αριστεράς κοκ. Το δικαίωμα στην αποστράτευση δεν ισοδυναμεί με ήττα, όπως πίστευε κάποτε η αριστερά. `Αλλωστε, και οι δύο αποστολές έληξαν με νικηφόρο αποτέλεσμα (κι αυτό λίγο δύσκολα το πιστεύει η αριστερά, η οποία επιδιώκει να συσπειρώνει δυνάμεις στη βάση των «αδικαίωτων αγώνων της»). Μόνη παράπλευρη (αλλά ευτυχώς βραχυπρόθεσμη) απώλεια, την οποία δεν θα υποστεί ο Σεμπρούν, είναι η αδυναμία διαχείρισης της επικήδειας διαδικασίας με σεβασμό σε όσα πράγματι σημαίνει η επιλογή της σιωπής και το χιούμορ που την ακολούθησε.

1512798_778431438887385_5812943751335845546_n (αναρτήθηκε στο http://www.egnatiapost.gr)

Με ενοχλεί η εικόνα μιας πόλης που προγραμματίζεται κάθε Σεπτέμβρη. Που άρον άρον, στην εξεταστική των μετεξεταστέων, επιστρατεύει σκονάκια και παλιές σημειώσεις για να περάσει κι αυτή τη χρονιά. Γι` αυτό, το Σεπτέμβρη δεν ονειρεύομαι: ούτε μετρό, ούτε θαλάσσια συγκοινωνία, ούτε μητροπολιτικά πάρκα, ούτε αναπλάσεις. Δεν μου φταίνε τα έργα, τα σχέδια, τα κονδύλια, οι μελέτες. Μου φταίνε οι άνθρωποι που βαφτίζουν το σχεδιασμό (που δεν έχουν) «όραμα» και οι άνθρωποι που καταναλώνουν το όραμα χωρίς τη βοήθεια ενός στοιχειώδους ονειροκρίτη.
Προτιμώ να ονειρεύομαι τους ανθρώπους της πόλης μας και όχι τις υποδομές της δηλαδή την πόλη μας με τους ανθρώπους της αλλιώς. Με τους ανθρώπους της να γεφυρώνουν τα ρήγματα, να συγκρατούν τους αδύνατους από την απελπισία και το περιθώριο. Με τους ανθρώπους της να σκέφτονται και να δημιουργούν ελευθερωμένοι από τις στενές συντεταγμένες του εντόπιου επαγγελματικού πατριωτισμού και του άγονου καθωσπρεπισμού. Με τους ανθρώπους της να σταδιοδρομούν χωρίς να καταβάλλουν το κόστος της υποταγής σε όσους έχουν βάλει βιοποριστικό σκοπό της ζωής τους να μην αλλάξει τίποτα. Με τους ανθρώπους της να αμφισβητούν και να αμφιβάλλουν κάθε στιγμή για τους βολικούς μύθους και τις θεωρίες συνομωσίας, που καθηλώνουν την πόλη μας στη γραφικότητα και το ανέκδοτο. Με τους ανθρώπους της να φεύγουν και, όταν ξανάρχονται, να είμαστε εμείς οι άσωτοι γιατί εκείνοι μας φέρνουν το σιτευτό μόσχο.
Αυτά στο όνειρο. Κι όταν ξυπνώ; Όταν ξυπνώ, μετρώ και βλέπω ότι οι «αλλιώς» της πόλης δεν είμαστε λίγοι. Και τότε σπάω το κεφάλι να βρω τρόπο να το καταλάβουμε και να πράξουμε τα δέοντα. Κι αυτό είναι μια δουλειά που πρέπει να γίνεται το Σεπτέμβρη, όχι τον Οκτώβρη -γιατί τότε έχει πάλι γιορτές και παρελάσεις και να ξαναστριμωχνόμαστε.

10394804_4696675150990_346358961254218797_n

Η Athens Voice (τ. 326/2.12.2010) αναζήτησε τη «ΘεSOULνίκη» γράφοντας «Η ψυχή της Θεσσαλονίκης είναι οι ιστορίες των ανθρώπων της. Και το αντίστροφο. Ζητήσαμε από 30 πρωταγωνιστές του θεσσαλονικιώτικου urban living να μας διηγηθούν μια δική τους ιστορία». Ιδού η ημετέρα:

«Ζηλεύω τις EXPO, τις μεγάλες παγκόσμιες εκθέσεις που διοργανώνει κάθε πέντε χρόνια σε διαφορετική πόλη το Γραφείο Διεθνών Εκθέσεων (ΒΙΕ). Η διαδικασία ανάθεσης, η διοργάνωση και η έκτασή τους είναι ανάλογες μιας Ολυμπιάδας. Είχα την τύχη να βρεθώ φέτος στην EXPO της Σαγκάης, που ήταν αφιερωμένη στη ζωή στην πόλη. Εντυπωσιάστηκα από την επισκεψιμότητα και τη δίψα του κοινού να γνωρίσει τον πολιτισμό του άλλου. Πιο πολύ όμως εντυπωσιάστηκα από το συναγωνισμό και τη συμπληρωματικότητα των κρατικών συμμετοχών. Με κοινό παρονομαστή τη νέα τεχνολογία, την πράσινη ευαισθησία και τη συνείδηση ότι αγορά και πολιτισμός είναι ένα ενιαίο εθνικό προϊόν δημιουργήθηκε μία απίστευτα πολύχρωμη και αισιόδοξη επιτομή της παγκόσμιας επικράτειας. Από την άλλη, πάλι, πρότυπο και έκπληξη είναι για μένα η αμερικάνικη έκθεση LEGALTECH για τις τεχνολογίες διαχείρισης και ανάπτυξης δικηγορικών γραφείων και μονάδων παροχής νομικών υπηρεσιών, που γίνεται κάθε χρόνο τον Ιανουάριο στη Νέα Υόρκη. Αφού και οι δικηγόροι έχουμε την έκθεσή μας, τότε δεν μένει κανείς εκτός εκθεσιακής αγοράς. Πόσο μάλλον που ολόκληρη η έκθεση εμφανίζεται ολοζώντανη στον υπολογιστή μας στη virtual εκδοχή της περί τον Ιούλιο.   
Η ΔΕΘ οφείλει, λοιπόν, να χαράξει με τις μελέτες που προκήρυξε τον “οδικό χάρτη” για τη μετεγκατάσταση του εκθεσιακού κέντρου στα δυτικά, έτσι ώστε –επιτέλους– να μάθουμε τι θα απαιτηθεί σε χρήμα, χρόνο και υποδομές για το όλο εγχείρημα. Παράλληλα, οφείλει να ανοίξει το δημόσιο διάλογο για την ανάπλαση του ακινήτου στο κέντρο της πόλης, έτσι ώστε να εκπληρωθεί η ισχυρή οικολογική προσδοκία των πολιτών της Θεσσαλονίκης. Στο μεταξύ, όμως, δεν πρέπει να μένει με σταυρωμένα χέρια. Ο πλούτος της μεγάλης δημόσιας υποδομής, που διαθέτουν και διαχειρίζονται οι εθνικοί εκθεσιακοί φορείς ΔΕΘ και HELEXPO, οφείλει να αποτελέσει μοχλό οικονομικής ανάπτυξης. Και όχι μόνο: οι ανεκμετάλλευτοι εκθεσιακοί χώροι, τα μόνιμα περίπτερα φορέων του δημόσιου τομέα, οι ευρύχωρες ελεύθερες εκτάσεις, τα συνεδριακά κέντρα, η ραδιοφωνική συχνότητα, τα κτίρια-σύμβολα της πόλης, όπως ο πύργος του ΟΤΕ και το Παλαί ντε Σπορ, το Ινστιτούτο Εκθεσιακών Ερευνών, τα αρχεία, η φιλοξενία του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης είναι αφορμές πειραματισμού για τις χρήσεις του αύριο και την επιλογή των επιχειρηματικών δράσεων που θα εξασφαλίσουν την οικονομική βιωσιμότητα και την αειφορία της πιο μεγαλόπνοης αστικής παρέμβασης στον ελληνικό χώρο.
Μαζί μ’ αυτά υπάρχει και η εθνική σκηνή της Αθήνας, αλλά και η “περιοδεία” στην περιφέρεια. Για τη ΔΕΘ ως εθνικό εκθεσιακό φορέα υπάρχει ρόλος τόσο για τον εξορθολογισμό της εκθεσιακής αγοράς όσο και για τη στήριξη των κατά τόπους περιφερειακών γεγονότων. Από την άλλη, το πρώτο βήμα στην παγκόσμια σκηνή πρέπει προς το παρόν να είναι στέρεο και μετρημένο. Εφικτός στόχος είναι με τις κατάλληλες συνεργασίες να συνδράμουμε τις εθνικές –κρατικές και ιδιωτικές– συμμετοχές σε διεθνείς εκθέσεις του εξωτερικού χρησιμοποιώντας τη διάχυτη νοημοσύνη ως αιχμή της εκθεσιακής τεχνολογίας. Η επιτυχία τέτοιων πειραματισμών είναι η βάση για μια διεθνή επιχειρηματική δράση».

Αναζητήστε (http://bit.ly/hUOpus) και τις υπόλοιπες ιστορίες (… άλλωστε είναι πολύ καλύτερες) -τι να λέμε: Γιάννης Μπουτάρης, otinanai productions, Γιάννης Νάστας (Xaxakes), Γιάννης Ρήγας, Τζένη Καϊπη, Γιάννης Αγγελάκας, Αντώνης Κανάκης, Jena Theo, Διογένης Δασκάλου, Σπύρος Πέγκας, Γιώργος Μαυρίδης, `Αννα Γερμανού, Sleepin Pillow, Γιάννης Πατέλιας, Σταύρος Κόλκας, Scootboy & K, Νίκος Κρυωνίδης, Θανάσης Γεωργίου, Σταύρος Κωνσταντινίδης, Alicia, Κώστας Τερζόπουλος, Νίκος Καρατζάς, Σοφία Νικολαϊδου, Κοσμάς Ζαφειρίου, Χάρης Θεοφράστου, The Trouble, Σμαρώ Πλατιώτη, Αλέξανδρος Κωνσταντάρας, Γιώργος Αυγέρος 

Ανάρτηση της ομιλίας μου στα εγκαίνια της 75ης ΔΕΘ (Σάββατο 12.9.2010) 

Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ,

Σας καλωσορίζουμε στην 75η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Φέτος σας υποδέχεται μια έκθεση όχι για να σας ζητήσει, αλλά για να σας δηλώσει τι δίνει. Δίνει το στοίχημα της δημιουργίας ενός νέου εκθεσιακού κέντρου στα δυτικά και το στοίχημα της αναζήτησης χώρου για την ανάπτυξη αυτοτελών συνεδριακών δράσεων. Κυρίως, όμως, δίνει το στοίχημα της μεγαλύτερης αστικής ανάπλασης, δημιουργώντας στη θέση του σημερινού εκθεσιακού χώρου στο κέντρο της πόλης ένα αστικό πάρκο με την ανάπτυξη ήπιων δράσεων και ενός πράσινου πνεύμονα στη διάθεση των πολιτών. Κοντά σε αυτά, είναι έτοιμη να δώσει το στοίχημα της ισότιμης επανένταξής της στον κλαδικό ανταγωνισμό, αποδεικνύοντας ότι μια δημόσια επιχείρηση διαθέτει δυναμισμό μακριά από τον κρατικό προστατευτισμό.

Η έκθεση, όμως, δεν αναμένει το μεγάλο έργο για να προχωρήσει. Γι’ αυτό από σήμερα ο εθνικός εκθεσιακός φορέας προσδιορίζει με σαφήνεια το αναπτυξιακό του όραμα που επανεντάσσει τα εταιρικά σχήματα της ΔΕΘ και της HELEXPO στο διεθνή εκθεσιακό χάρτη. Στις νέες συνθήκες, η δική μας απάντηση στην κρίση είναι η κατάκτηση από σήμερα μιας νέας εξωστρεφούς επιχειρηματικής ταυτότητας για τη HELEXPO με αιχμή την υλοποίηση καινοτόμων εκθεσιακών προϊόντων στους τομείς των υπηρεσιών, της νέας τεχνολογίας και της νεανικής επιχειρηματικότητας. Η διεθνοποιηµένη επιχειρηµατική ανάπτυξη της HELEXPO χωρίς την καθυστέρηση της αναμονής του «μεγάλου έργου» είναι αυτή που θέτει τον τόνο και τις προϋποθέσεις επιτυχίας του εγχειρήµατος της δημιουργίας του νέου εκθεσιακού κέντρου.

Η προετοιμασία για την υλοποίηση των στόχων αυτών έχει ήδη ξεκινήσει με την προκήρυξη ανοιχτού διεθνούς διαγωνισμού για την εκπόνηση των σχετικών μελετών. Η διαδικασία θα κινηθεί με ταχύτητα ώστε να μη χαθεί άλλος χρόνος. Αυτονόητος καταστατικός όρος της όλης διαδικασίας είναι ότι ο διαφανής και ανοικτός διάλογος στην πόλη θα καθορίσει το μέτρο αξιολόγησης των μελετητικών προτάσεων. Η πρόκληση αυτή δημιουργεί από μόνη της την αισιόδοξη οπτική της φετινής Γενικής Έκθεσης, που τούτη τη χρονιά, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, αποτελεί την καλύτερη ευκαιρία για ένα ζωντανό και εξωστρεφή διάλογο της αγοράς με την κοινωνία και την πολιτική ηγεσία της χώρας με κοινό το βλέμμα όλων στην αειφόρο αναπτυξιακή πορεία της πόλης μας.

Άλλωστε, πόλη και Έκθεση ξέρουν ότι η ανάπλαση του σημερινού εκθεσιακού κέντρου σε ένα αστικό πάρκο αποτελεί πρόκληση για την ανάπτυξη από τώρα αποτελεσματικών συνεργειών. Ο πλούτος της μεγάλης δημόσιας υποδομής, που διαθέτουν και διαχειρίζονται οι εθνικοί εκθεσιακοί φορείς ΔΕΘ και HELEXPO, οφείλει να αποτελέσει μοχλό οικονομικής ανάπτυξης. Και όχι μόνο: οι ανεκμετάλλευτοι εκθεσιακοί χώροι, τα μόνιμα περίπτερα φορέων του δημόσιου τομέα, οι ευρύχωρες ελεύθερες εκτάσεις, τα συνεδριακά κέντρα, η ραδιοφωνική συχνότητα, τα κτίρια-σύμβολα της πόλης, όπως ο πύργος του ΟΤΕ και το Παλαί ντε Σπορ, το Ινστιτούτο Εκθεσιακών Ερευνών, τα αρχεία, η φιλοξενία του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης είναι αφορμές πειραματισμού για τις χρήσεις του αύριο και την επιλογή των επιχειρηματικών δράσεων που θα εξασφαλίσουν την οικονομική βιωσιμότητα και την αειφορία της πιο μεγαλόπνοης αστικής παρέμβασης στον ελληνικό χώρο.

Συμμέτοχος στον πειραματισμό είναι ο άλλος πλούτος της πόλης: μια όλο και πιο δραστήρια και ευφάνταστη τοπική κοινωνία των πολιτών, που βρίσκει πλέον το συνομιλητή της στο ηγετικό πεδίο του κεντρικού πολιτικού συστήματος. Ίσως αυτή είναι η πιο πολλά υποσχόμενη συνέργεια στην πόλη. Η επαναθεμελίωση των σχέσεων κράτους-περιφέρειας δεν είναι μια απλή χωρική ανακατανομή αρμοδιοτήτων, έτσι ώστε η περιφερειακή εξουσία να απομιμείται τα χαρακτηριστικά της παλιάς κεντρικής εξουσίας. Αντίθετα, οφείλει  να υπηρετήσει μια στρατηγική αναδιανομής ρόλων μεταξύ κεντρικού πολιτικού συστήματος και κοινωνίας των πολιτών. Η Θεσσαλονίκη, με κεντρικότερο παράδειγμα την προοπτική της έκθεσής της, αποτελεί το πιο δύσκολο αλλά και το πιο προνομιακό πεδίο μάχης για την επιτυχία αυτής της στρατηγικής.

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,

Με τις σκέψεις αυτές επιτρέψτε μου να καλέσω στο βήμα τον Αναπληρωτή Υπουργό Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Σωκράτη Ξυνίδη.

Γιάννης Κωνσταντίνου, Πρόεδρος ΔΕΘ

.. ανηφορίστε άλλα 100 χιλιόμετρα στην πόλη Berga. Εκεί στο μπαρ La Luna από τις 19 Φεβρουαρίου και μέχρι τα τέλη Μαρτίου ο Γιώργος Κωνσταντίνου εκθέτει για πρώτη φορά πίνακες με τα ανθρωπάκια του.

`Οχι επειδή είναι αδερφός μου, τα ανθρωπάκια του Γιώργου μού αρέσουν περισσότερο κι απ` αυτά του Γαϊτη. `Εχουν μαζί κίνηση και συνοχή, το συνωστισμό της ομάδας αλλά και την ατομική πορεία.. Θέλεις πάντα να ανακατευτείς ανάμεσά τους.

Ο Γιώργος εκεί που βρίσκεται δείχνει με τη δουλειά (http://www.imagistan.com/) και τη δημόσια δράση του (http://www.irenia.net)  ότι «η κοινωνική συνοχή επιτυγχάνεται εφευρίσκοντας το μέλλον και όχι αναπαράγοντας το παρελθόν»*.

*(αντιγράφω την ταιριαστή φράση από το κείμενο της φίλης Ελένης Καλαμπάκου «Το δικαίωμα στη συνένωση υπό το φως της αρχής του πολιτιστικού πλουραλισμού»)

… σηκώνει πολλή κουβέντα.. Δεν μου άρεσε. Αναχρονιστικά συμφιλιωτικό, επιφανειακό και προβλέψιμο στην πλοκή, συν το «για όλα φταίνε οι ξένοι». Χάρηκα, πάντως, την ερμηνεία του Γιώργου Συμεωνίδη, την παρουσία του Δημήτρη Ναζίρη και της Χριστίνας Χατζηβασιλείου, την πολύτιμη συμβολή του Μίλτου (Βαν Φλιτ!) Πολυβίου στην ιστορική τεκμηρίωση και τη σκηνογραφική δουλειά της Αλεξάνδρας Μπουσουλέγκα και της Ράνιας Υφαντίδου. Δείτε το για να γίνεται συζήτηση.. Αυτό αξίζει

Η εκδοτική επιτυχία (βρίσκεται ήδη δέκα εβδομάδες στα ευπώλητα της Καθημερινής) του βιβλίου του Thede Kahl «για την ταυτότητα των Βλάχων» (εκδόσεις Βιβλιόραμα) είναι μια ευχάριστη έκπληξη. Φαίνεται, λοιπόν, ότι υπάρχει κοινό έτοιμο να διαβάσει τον νηφάλιο επιστημονικό λόγο γύρω από «ευαίσθητα» (σύμφωνα με την κρατούσα ορολογία) θέματα.

Τι λέει ο Kahl; Από τη μια, εξηγεί με απλό τρόπο πώς μια ιδιαίτερη βαλκανική ταυτότητα δεν απόκτησε τελικά την πολιτική συγκρότηση του έθνους. Στα καθ` ημάς, από την άλλη, καταγράφει με απόλυτη σαφήνεια τη συντριπτική υπεροχή (τόσο ατομικά όσο και σε συλλογικό επίπεδο) του μη μειονοτικού αυτοπροσδιορισμού των Αρμάνων/Βλάχων ελλήνων πολιτών εντοπίζοντας, παράλληλα, τις αιτίες και τις συνέπειες της συμπεριφοράς αυτής. Είμαι σίγουρος ότι πολλοί από εμάς, που μεγαλώσαμε διατηρώντας μεγαλύτερη ή μικρότερη επαφή με τη βλάχικη «πανίδα και χλωρίδα», δοκίμασαν με μεγάλη ανακούφιση την αποτύπωση στις λέξεις του Kahl της αίσθησης του ανήκειν στην αρμάνικη παράδοση και της συμμετοχής στη σημερινή της διαδρομή.

Παρουσίαση βιβλίου: Thede Kahl - Για την ταυτότητα των ΒλάχωνΣτην ίδια διαδρομή, βέβαια, βρίσκονται και όσοι αντιδρούν στο βιβλίο είτε εξαιτίας φόβων και ντροπών άλλων εποχών (οι περισσότεροι) είτε εξαιτίας της αξίωσής τους να εκπροσωπούν «αυθεντικά» το βλάχικο στοιχείο (οι λιγότεροι). Δεν πειράζει. Θα τους περάσει, όταν συνειδητοποιήσουν τις αλήθειες του βιβλίου και την ωραία εικόνα που φιλοτεχνεί για τους Βλάχους. Για μένα, σ` αυτήν την αληθινή εικόνα, μακριά από τις υπερπατριωτικές υπερβολές, βρίσκεται το μυστικό της απήχησης του βιβλίου και σε όσους δεν μας γνωρίζουν.

Επόμενη σελίδα: »